Donald Trump’ın son açıklamaları, Avrupa ülkelerini hareket geçirdi. ABD’nin NATO’dan ayrılma olasılığına karşı, Avrupa devletleri kapalı kapılar ardında acil bir “B planı” üzerinde çalışmaya başladı. Bu plan, kağıt üzerinde basit görünse de uygulamada zorluklar barındırıyor; Avrupa ülkeleri, “Avrupa NATO’su” oluşturma hedefiyle harekete geçti. Kurşunlardan savaş uçaklarına, komuta zincirinden lojistik ağlara kadar pek çok sistemin ABD yapılarına dayandığı NATO, şimdi ABD’nin desteği olmadan kendi yolunu çizmeye hazırlanıyor.
Trump’ın Grönland’ı ele geçirme talepleri ve İran savaşı süresince aldığı tartışmalı kararlar, 77 yıllık ittifakın dağılmasına neden olmasa da, ABD’yi pek çok açıdan izole etti. Fransa, Almanya, Polonya ve İtalya gibi ülkelerin desteklediği bu girişim, mevcut NATO yapısını değiştirmeyi değil; ABD’nin çekilmesi durumunda Avrupa’nın güvenliğini sağlamayı hedefliyor.
**AVRUPA NATO’SU NEDİR?**
Uzun yıllardır savunmada bağımsız hareket etme fikrine karşı olan Almanya’nın desteğiyle “Avrupa NATO’su” planı ivme kazandı. Avrupa liderleri, özellikle Washington’ın savunma desteğini çekmesi olasılığına karşı Rusya’ya yönelik caydırıcılığı artırmak ve nükleer güvenilirliği sağlamak amacıyla bu adımı atmayı düşünüyor. Bu strateji, NATO içindeki gizli görüşmeler ve gayriresmi toplantılarda şekillendi. Katılımcılar, planın mevcut ittifaka rakip olmadığını özellikle vurguluyor; amaç, Washington’ın desteği çektiğinde bile operasyonel sürekliliği korumak.
Trump’ın savunma garantilerini reddetme tehditlerine karşı Avrupa, kendi komuta ve kontrol mekanizmalarını güçlendirmeyi hedefliyor. Planın temelinde, ABD’nin askeri varlıklarının Avrupa’nın kendi kaynaklarıyla desteklenmesi ve nihayetinde yerlerinin alınması arzusu yatıyor.
**TRUMP’IN ÖFKESİ AVRUPA’YI HAREKETE GEÇİRDİ**
Avrupa’nın ABD’ye olan güvenindeki sarsıntılar, bu yeni planların hızlanmasında önemli bir rol oynadı. Trump’ın Danimarka’dan Grönland’ı satın alma tehdidi ve Avrupa ülkelerinin Amerika’nın İran savaşına destek vermeyi reddetmesi, bu süreçte tetikleyici oldu. Trump’ın NATO’dan ayrılma tehdidini “yeniden değerlendirme gerektirmeyecek kadar kesin” olarak nitelendirmesi, bardağı taşıran son damla oldu. Kongre onayı gerekli olsa da, başkanın birlikleri çekme veya yardımı durdurma yetkisi bulunuyor. Trump, Grönland meselesinin bu süreçte dönüm noktası olduğunu itiraf etti. Polonya Başbakan Yardımcısı Radoslaw Sikorski, bu açıklamaya sadece “Not ettik” şeklinde yanıt verdi.
**ALMANYA YENİ BİR YOL ÇIZIYOR**
Berlin’deki siyasi değişiklik, kritik bir anı temsil ediyor. Berlin Duvarı’nın yıkılmasından bu yana savunmada Fransız egemenliği çağrılarına direnen Almanya, yeni Şansölye Friedrich Merz liderliğinde bu tutumunu gözden geçiriyor. Merz, Trump’ın Ukrayna savaşındaki yaklaşımını eleştirirken, NATO içindeki değerlerin bütünlüğünün kaybolduğunu vurguladı. Artık ABD’nin güvenilir bir müttefik olarak konumunu yitirdiği görüşünü benimseyen Merz, Avrupa’nın kendi kaderini tayin etme zamanının geldiğini savunuyor. Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius da, NATO’nun korunması için Avrupa’nın daha fazla yük üstlenmesi gerektiğini belirtiyor. Bu durum, Avrupa’nın savunma sorumluluğunu üstlenme gerekliliğini ortaya koyuyor.
